Historia najstarszej szkoły w Krowodrzy


 

kron1

kron2Historia naszej szkoły zapisana jest w czterech kronikach, których pożółkłe kartki budzą podziw, szacunek i wzruszenie.

.

Kronika szkolna 1910-1951

Zdjęcia archiwalne SP36 i Dzielnicy…

 

 Na stronach kronik, prowadzonych systematycznie od roku 1910, zapisywano najważniejsze wydarzenia z życia szkoły i kraju.

 

 

1812 r.

Pierwszy ślad o szkółce w Krowodrzy przy parafii św. Szczepana odnaleziono w Archiwum Akt Dawnych Miasta Krakowa (w 1933r.).

Wieś Krowodrza należy do Towarzystwa Szkolnego tej parafii i ponosi wydatki na utrzymanie nauczyciela i budynku.

1814 r.

Odłączenie się wsi Krowodrzy od szkoły parafialnej i zaprowadzenie szkółki filialnej z nauczycielem zastępcą.

Po roku 1813 odłączyła się wieś Krowodrza od parafii św. Szczepana i od 1814 roku zaprowadziła u siebie szkółkę filialną z nauczycielem zastępcą (…). Jako dowód istnienia w tym czasie szkółki na Krowodrzy jest pismo Dozoru Miejscowego z maja 1818 roku, że (…) od Wielkiejnocy 1818 roku szkoła przestała istnieć, gdyż mieszkańcy tej wsi nie chcą opłacać składek na nauczyciela. Ale we wrześniu 1818 roku donosi Dozór Miejscowy do Dozoru Głównego, że (…) nauczyciel jest już zaprowadzony.

1818 r.

Do szkoły uczęszcza 24 uczniów. Nauczyciele zmieniają się bardzo często, gdyż żaden z nich z pensji rocznej 300 złotych i bez ogrodu nie może się utrzymać.

1824 r.

W 2 klasach uczy się 53 uczniów. Szkoła mieści się według ówczesnego wizytatora:

(…) w chałupie drewnianej, nikczemnej, wynajętej.

stara szkola1841 r.

Fatalny stan budynku, spowodowany niedbalstwem włościan, jest powodem znacznego spadku frekwencji .

(…) dzieci odmrażają sobie ręce i nogi, zapadają w ciężkie choroby z powodu przeziębienia w szkole.

1851/54 r.

Reorganizacja szkół w mieście Krakowie i okolicy w duchu austriackim.

(…) szkoła nazywa się wtedy trywialna.

1877 r.

W gminie zobowiązanych do uczęszczania do szkoły jest 135 dzieci, z tego nie zapisało się 71 dzieci.

1882 r.

Z ogólnej liczby 200 dzieci

(…) około 50 procent uczęszcza do szkół w Krakowie, które miały ustrój szkolny wyższego typu.

1883 r.

Wybudowano nowy budynek szkolny, parterowy.

1891 r.

Przybudowano do dawnego budynku budynek piętrowy z 2 salami naukowymi.
W szkole pracuje 2 nauczycieli pełnoetatowych, nauka odbywa się w 3 salach, według planu dla szkół 3-klasowych.

Ogólna ilość dzieci w wieku szkolnym wynosi 400, z tego ponad 200 uczęszcza do szkoły w Krowodrzy.

1895 r.

Dobudowano piętro na budynku parterowym, zyskując czwartą salę naukową.
Odtąd nauka odbywa się według planu dla szkół 4-klasowych.

1907 r.

Oddano do użytku nowy budynek, przeznaczony dla szkoły żeńskiej.

img0451919 r.

Z jakim wzruszeniem czytamy dziś słowa zapisane w dniu 31 sierpnia 1919 roku:

Po długiej, a straszliwej walce trwającej przeszło 4 lata, a od 1 VIII 1914 dotychczas, wyszła z zapasów zwycięsko Koalicja. Austria rozpadła się, a ziemie polskie tak długo będące w pętach złączyły się razem i w dniu dzisiejszym obchodzono uroczyście odbiór wszelkiej władzy austriackiej w utworzonej Komisji.

Dnia 30 października Kraków pierwszy ogłosił się miastem w wolnej Polsce – zrzucono jarzmo austriackie, usunięto orły czarne, a w ich miejsce Biały Orzeł zapanował nad polską ziemią. Dnia 12 listopada w południe wojsko polskie zaciągnęło straż w głównej strażnicy na Rynku. Czy rozpoczyna się nowa epoka w dziejach Polski ? Czy potrafimy utrzymać wolność z trudem zdobytą? Czy zdołamy połączyć dzielnice wszystkie w jedną całość? Bóg to wie tylko, my zaś musimy pracą i poświęceniem budować podwaliny i nie zrażać żadnymi trudnościami.

1923/25 r.

Otwarto kolejne klasy: piątą, szóstą i siódmą.

1925 r.

Panie z Komitetu Rodzicielskiego zajęły się przygotowaniem koszul dla ubogiej dziatwy i za pieniądze zebrane na legitymacje kupiły perkalu i uszyły 80 koszulek.

1939/45 r.

Trudne lata wojny.

Władze wprowadziły niemiecki podręcznik
Szkoła zajęta była przez oddziały policji.

Ponieważ Magistrat nie dostarczył opału, ograniczono czas nauki.

Szkoła otrzymała nowe dwujęzyczne pieczęcie.

1945 r.

Remont budynku uszkodzonego w wyniku działań wojennych.
Nauka odbywa się w budynku szkoły żenskiej.

Nareszcie dnia 18 stycznia 1945 roku doczekaliśmy się szczęśliwie chwili, o której śniliśmy przez cały czas strasznej okupacji barbarzyńskich Niemców – ci ostatni wycofali się ostatecznie z Krakowa (…). Na strychu szkoły wybuchła mała bomba lotnicza, budynek zaś dostał trzy pociski artyleryjskie. Ani jedna szyba nie została cała, uszkodzone zostały mury i bardzo wiele sprzętów szkolnych.

Dnia 9 VI 1945 roku oddział wojsk sowieckich zajął szkołę na kwaterę i opuścił ją dopiero 21 VI. Podczas pobytu sowietów w budynku szkolnym okazały się w nim znaczne braki, szczególnie na strychu szkolnym wśród obrazów itp. Został także obalony słup przy bramie ostatnio przez Komitet Rodzicielski znacznym kosztem postawiony. Ale Polska odżyła, wstała po strasznym śnie i pocznie leczyć rany zadane jej przez hordy hitlerowskie. Zaczniemy w polskiej znowu szkole pracować nad ukształtowaniem umysłów polskich dzieci dla lepszej przyszłości.

Remont przeprowadzany był własnym przemysłem, przy pomocy rodziców i dzieci.

1951/52 r.

Połączenie szkoły męskiej z żeńską, z zachowaniem numeru szkoły męskiej, tj.36.
Budowa nowej szkoły.

Budowa nowej szkoły ruszyła. Rodzice na ogólnym zebraniu zobowiązali się dawać miesięcznie po 10 złotych na akcję budowy szkoły. Zostało zorganizowane przez Społeczny Komitet wydawanie posiłków dla robotników, którzy pozostawali na budowie w godzinach nadliczbowych. Rodzice uczniów przychodzili na budowę i pomagali przy pracy.

1954/59 r.

Oddanie nowego budynku do użytku.
725 uczniów, 15 oddziałów. W 25 oddziałach uczy się 1000 uczniów.

img001

1962 r.

Nadanie szkole imienia. Szkoła otrzymuje imię Mieczysława Lewińskiego, współzałożyciela PPR na terenie Krakowa.

1964 r.

150 – lecie szkoły. Zapisanych 1186 dzieci.

1992 r.

Anulowanie nadanego szkole imienia.

1993 r.

Szkoła otrzymuje imię Henryka Sienkiewicza.

1994 r.

Uroczyste obchody 180 – lecia szkoły.
Zapisanych 600 dzieci, 23 oddziały.

2003 r.

Zapraszamy do galerii zdjęć z FESTYNU

2004 r.

Jubileusz 190-lecia szkoły.